+99870 716-68-05

Tillar:       O'zb       Eng       Рус    

EMAIL POCHTA

O`ZBEK TILI VA ADABIYOTI KAFEDRASI

Kafedra mudiri: f.f.n. Shofqorov Abdishukur Musayevich
f.f.n. Shofqorov Abdishukur Musayevich

f.f.n. Shofqorov Abdishukur Musayevich

Kafedra mudiri:

Asosiy ma'lumotlar:

 “O‘zbek tili va adabiyoti” kafedrasi Chirchiq davlat pedagogika instituti kengashining 2018-yil 27-avgustda qabul qilingan 1-sonli qaroriga muvofiq “Tarix va tillar” fakulteti “Tillar” kafedrasi tarkibidan alohida “O‘zbek tili va adabiyoti” kafedrasi boʻlib ajralib chiqdi va faoliyat koʻrsata boshladi. Kafedra professor-oʻqituvchilari tegishli fanlardan dars berish bilan bir qatorda turli mavzularda ilmiy-tadqiqot ishlarini ham olib borishmoqda. “O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi Chirchiq davlat pedagogika instituti “Gumanitar fanlar” fakulteti tarkibiga kiradi. 

 

O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasining asosiy yo‘nalishlari quyidagilar.

 

Bakalavr:

5111200 – O‘zbek tili va adabiyoti

5111300 – Ona tili va adabiyot: qozoq tili va adabiyoti

5111300 – Ona tili va adabiyot: tojik tili va adabiyoti

Magistratura:

5A111201 – O‘zbek tili va adabiyoti

5A111301 – Ona tili va adabiyot (qozoq tili va adabiyoti)

 

O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasida o‘tiladigan fanlar:


Bugungi kunda kafedrada turli ilmiy yo‘nalishda faoliyat yuritayotgan professor-o‘qituvchilar jamoasi to‘plangan.

Kafedra tarkibida faoliyat yuritib kelayotgan yetakchi o‘qituvchilar:

 

• Shofqorov Abdishukur Musayevich – kafedra mudiri, f.f.n., dots. v.b.

• Rasulov Ravshanxo‘ja – f.f.d., professor

• Matchonov Sapa – f.f.d., professor

• Bekmirzayev Norqul – f.f.n., dotsent

• Irisboyev Turob To‘ychiyevich – f.f.n.

• Sobitova Todjixon – f.f.n., dotsent

• Tadjiboyev Musajon Sabirovich – f.f.n., dotsent

• Xodjamqulov Umid Nigmatovich – p.f.d. (DSc)

• Davlatova Adiba Rahmatovna – f.f.n., dotsent

• Xoliqova Nodira Djaxangirovna – f.f.n.

• Botirova Shaxlo Isamiddinovna – PhD

• Nosirova Tillajon Xayitboyevna – katta o‘qituvchi

• Baykabilov Userbay Alimxanovich – katta o‘qituvchi

• Abdirimova Intizor Kamilovna – o‘qituvchi

• Shermatova Umida Sapayevna – o‘qituvchi

• Jumaniyozov Shuxrat Alimboyevich – o‘qituvchi

• Umirova Dilafruz Abdurasulovna – o‘qituvchi

• Norbekov Raxmatilla Eshpo‘latovich – o‘qituvchi

• Xolbekov Saidmurod Boyqulovich – o‘qituvchi

• Saidov O‘lmas Rahmatovich – o‘qituvchi

• Rasulova Rayxon Baxritdinovna – o‘qituvchi

• Bayzakov Jandoz Abdazimovich – o‘qituvchi

• Qo‘chqorov Xoshimjon Hasanzoda – o‘qituvchi

• Abduqahhorova Xosiyat Abdurasul qizi – o‘qituvchi

• Xasanova Laylo Firdavsiyevna – o‘qituvchi




Fanning nomi

Fan haqida qisqacha ma’lumot

1


1

“Badiiy tahlil asoslari” fani

“Badiiy tahlil asoslari” fanining vazifalari:

– talabada badiiy tahlil malakasini shakllantirish;

– badiiy asarning ichki poetik strukturasi, semantik munosabatlarini anglash ko‘nikmasini hosil qilish;

– badiiy adabiyotda ijodkor shaxs, ijodiy individuallik, individual uslub tushunchalarini anglatish;

– muayyan asarning janr, kompozitsiya, syujet, obraz singari poetik komponentlari mohiyatini anglash va badiiy matnga tatbiq etish yo‘llarini o‘rgatish.

2

“Ifodali o‘qish va nutq madaniyati” fan

talabalarga ifodali o‘qish vositalaridan to‘g‘ri foydalanishni, aruz va barmoq vazni xususiyatlarini farqlash va tahlil ko‘nikmasini shakllantirish, she’riy, nasriy va dramatik janrlarning o‘qilish usullarini hamda amaliyotda qo‘llay olishni o‘rgatishdan iborat

3

“O‘zbek folklori” fani

talabalarga o‘zbek folklori fani yuzasidan ma’lumot berish, o‘zbek xalq og‘zaki ijodining tarixan shakllangan ijodiy maktablari va ularning yetakchi vakillari hamda namunalari, ajdodlarimiz badiiy tafakkurning bebaho durdonalari, folklorning janr xususiyatlari, shuningdek, bolalar folklorining o‘ziga xos xususiyatlari haqidagi ma’lumotlarni yetkazishdan iborat.

4

“O‘zbek tili” fani

davlat tilida og‘zaki va yozma muloqot yuritish, tilining orfoepik va imlo qoidalari, sohaviy terminalogiya, mutaxassislik tili, monologik va dialogik matn tuzish, nutq uslublari, sohaviy hujjatlarini tayyorlash va rasmiylashtirish masalalar ini qamrab oladi.

5

“O‘zbek tili tarixi” fani

Talabalarning o‘zbek tili tarixi bo‘yicha, tilshunoslik fanining shakllanish bosqichlari, jumladan, eski turkiy til va eski o‘zbek adabiy tili tovush tizimi, leksik-semantik sathi, morfologik tarkibi hamda sintaktik strukturasi xususida, arab yozuvi hamda unda mavjud bo‘lgan harflar borasida, o‘zbek adabiy tilining shakllanishi va rivojlanishiga muhim ulush qo‘shgan shoiru yozuvchilar asarlariga xos lingvistik jihatlar to‘g‘risida muayyan bilimga ega bo‘lishi va ularni amaliyotda tatbiq etishi muhim ahamiyat kasb etadi.

6

“O‘zbek tilini o‘qitish metodikasi” fani

pedagogikaning xususiy didaktik siklidagi fanlardan biri bo‘lib, tilshunoslik fanlari hamda ona tili ta’limi jarayonlari bilan bog‘liqdir va “Nima o‘qitiladi?”, “Qanday o‘qitiladi?”, “Qanday tashkiliy shakllar vositasida o‘qitiladi?” degan savollarga javob izlaydi. “O‘zbek tilini o‘qitish metodikasi” fani o‘zbek tili va adabiyoti mutaxassisligi bo‘yicha yetuk kadrlar tayyorlash, ta’lim tizimida ona tilini o‘qitishni rivojlantirishga xizmat qiladi.

7

“Hozirgi adabiy jarayon” fani

talabalarini tahlil usullari, jahon adabiy jarayon metodlariga xos muhim kriteriylar va badiiy asarni tahlil etish, matn poetikasi muammolarini o‘rgatishdan iboratdir

8

“Hozirgi o‘zbek adabiy tili” fani

Hozirgi o‘zbek adabiy tili, uning milliy til tarkibidagi tavsifi, strukturaviy, sistemaviy va funksional хususiyatlari, tariхiy ildizlari va dialektal asoslari, adabiy til va dialektlar, adabiy til va funksional stillar, adabiy til va jargonlar, ular o‘rtasidagi aloqa-munosabatlar, o‘zbek tilining morfemik, so‘z yasalishi va morfologik tizimi, uning o‘ziga xos jihatlari, sintaktik birliklar va ularning turlari, so`z birikmasi va gap sintaksisi bo„yicha talabalarda tegishli bilim darajasini, shu bilimdan ilmiy-pedagogik faoliyatda unumli foydalana olish ko‘nikmalarini shakllantirish;

talabalarni o‘zbek tilshunosligining fonetika, fonologiya, grafika, orfografiya, orfoepiya, leksika, frazeologiya, leksikografiya, morfemika, so‘z yasalishi, grammatika [morfologiya va sintaksis] bo‘limlari bilan tanishtirish, bu sohalarda qo‘lga kiritilgan yutuqlar, bilimlar sirasi, ulardagi munozarali holatlar, g‘oyalar va qarashlar, asosiy tushuncha va atamalar хususida ma’lumot berish

9

Ona tili va bolalar adabiyoti

umumiy tilshunoslik fani haqida qisqacha ma’lumot, o‘zbek tili leksikologiyasi, frazeologiyasi, leksikografiyasi, hozirgi o‘zbek adabiy tilining lug‘at tarkibi, fonetik tizimi, grafikasi, orfografiyasi, orfoepiyasi, grammatik qurilishi, morfologiyasi, sintaksisi, punktuatsiyasi, o‘zbek tili uslublari, bolalar adabiyoti va bolalar folklori, maktabgacha, maktab va katta yoshdagi bolalar kitobxonligining o‘ziga xos xususiyatlari, o‘zbek va jahon bolalar adabiyoti haqidagi ma’lumotlarni qamrab olgan.

10

“O‘zbek bolalar adabiyoti” fani

kutubxonachilik va bibliografiya ta’lim yо‘nalishida tahsil olayotgan talabalarga о‘zbek bolalar adabiyotining jahon adabiyotida tutgan о‘rni, bolalar folklori va bolalar kitobxonligi bilan chambarchas bog‘liqligi, tarbiyaviy mohiyati, didaktik xususiyatlari, bolalarga bag‘ishlangan asarlarning kitobxonlar yosh xususiyatlariga kо‘ra tasniflanishi, badiiy uslubiy izlanishlar, taraqqiyot tamoyillari, janrlar rang-barangligi hamda boshqa fanlar bilan aloqasi yuzasidan tushuncha berishdan iborat. Bolalar adabiyoti sо‘z san’atining tarbiyaviy ahamiyatga ega maxsus turi haqidagi fan bо‘lib, uning umumadabiy qonuniyatilarga bо‘ysunishi, boshqa fanlar bilan aloqadorligi, ijtimoiy mohiyati, yetakchi tamoyillari, ilmiy-nazariy qimmati haqida DTS talablari darajasida bilim berish rejalashtirilgan.

11

“Til va adabiyot o‘qitish metodikasiga kirish” fani

talabalarni hozirgi zamon til va adabiyot o‘qitish metodikasidagi asosiy nazariy tushunchalar haqida boshlang‘ich bilimlar bilan qurollantirish.

12

“Is’hoqxon To‘ra Ibrat hayoti va ijodiy faoliyati” maxsus kursi

Is’hoqxon to‘ra Ibratning boy adabiy va ilmiy merosini talabalarga o‘qitish orqali ularni yuksak ma’naviyat va ma’rifat ruhida tarbiyalashdir. Milliy uyg‘onish davri o‘zbek adabiyoti va o‘zbek milliy ma’naviyatining rivojlanish qonuniyatlarini anglash yo‘lida muayyan ma’noda ochqich – kalit vazifasini bajarishi nazarda tutilayotgan Ishoqxon Ibrat ijodini o‘rganish orqali talaba yoshlar adabiy-estetik tafakkuriniyuksaltirish, ular ma’rifiy darajasini o‘stirish,milliy adabiyot tarixiga doir bilimlarini mustahkamlash, farzandlarimizning ma’naviy dunyosi mukammal bo‘lishiga ko‘maklashish maxsus kursning asosiy maqsadlaridan hisoblanadi.

13

“Jahon adabiyoti” fani

jahon adabiyoti tarixining muhim poetik-estetik qirralarini mujassam qilgan adabiy asarlarni o‘rganish orqali badiiy-falsafiy qarashlardagi nazariy-badiiy evolyusiyani ko‘rsatib berish hamda badiiy adabiyot tarixi va va adabiy-nazariy tafakkur tadrijining shaxs va jamiyat hayotidagi o‘rni va ahamiyatini ochib berish, talabalarning adabiy-estetik tafakkurini yuksaltirish, ilmiy mushohadaning vujudga kelishi hamda nazariy jihatdan tahlil qilish va talqin ko‘nikmalarini hosil qilish, faol ijodkorlik ruhi va mas’uliyatini shakllantirishdan iborat.


14

“Klassik she’r o‘lchovlari” fani

bo‘lajak ona tili va adabiyoti fani o`qituvchilariga klassik she’r o‘lchovlari, xususan, aruz vazni nazariyasi, she’riy san’atlar yuzasidan nazariy ma’lumotlar berish va amaliy malaka hosil qilishdir.

15

“Matnshunoslik” fani

matnshunoslik fanida tilshunoslikdagi matn tushunchasining farqi, arab yozuvi tarixi, matnshunoslikning dolzarb muammolari, tabdil, transkripsiya, transliteratsiya, mumtoz matnlarni tushunishda lug‘at ilmining o‘rni, XX asr boshi isloh qilingan alifboni o‘qib tushunish, nazmni nasriy bayon qilish, mumtoz matnni muxtasar va to‘la sharhlash, adabiy manbani tasniflash, eski o‘zbek yozuvi, qo‘lyozma kitobda unvonning ahamiyati, mumtoz matnda ilmiy ko‘rsatkich imkoniyati, qo‘lyozma turlari o‘rganiladi.

16

“Ona tili. Bolalar adabiyoti va folklor” fani

bo‘lajak maxsus maktab o`qituvchilariga ona tilining fonetik xususiyatlari, talaffuz me’yorlari, lug‘at (leksik) boyligi, imlo qoidalari va grammatik qurilishi yuzasidan nazariy bilim berish, bolalar adabiyoti va bolalar folklori, o‘zbek va jahon bolalar adabiyoti haqaida ma’lumot berish, talabalarning og‘zaki va yozma nutqini o‘stirish va savodxonligini oshirish, takomillashtirish yuzasidan amaliy malaka hosil qilishdir

17

“O‘qituvchi nutq madaniyati” fani

tаlаbаlаrning mаdаniy nutq bo‘yicha ko‘nikmа vа mаlаkаlаrini tаkоmillаshtirish

o‘qituvchi fаоliyatidа mulоqоt mаdаniyati, o‘qituvchi vа o‘quvchi o‘rtаsidаgi mulоqоt, mаdаniy nutq, ungа qo‘yilаdigаn tаlаblаr; nоtiqlik sаn’аti hаqidа mа’lumоt bеrish; nutqning аsоsiy sifаtlаri (to‘g‘riligi, аniqligi, mаntiqiyligi, tоzаligi, ifodaliligi, mаqsаdgа muvоfiqligi) hаqidа bilim bеrish; оlingаn nаzаriy bilimlаr аsоsidа аdаbiy nutq mаlаkаlаrini shаkllаntirish

18

“Adabiy tanqidi tarixi” fani

adabiy tanqidi tarixidan chuqur bilm berish, ularda adabiy tanqidchilik tarixi bo‘yicha yaxlit tasavvur uyg‘otish, adabiy tanqidning o‘zi bir alohida olam ekanini uqtirish

19

“O‘zbek adabiyoti tarixi” fani

- o‘zbek adabiyoti tarixi namunalari bilan izchil va tizimli suratda tanishtirish;

- noyob adabiy hodisalar, badiiy va ilmiy asarlarning jamiyat, millat va shaxs rivojidagi ahamiyatini tushuntirish;

- talabalarda badiiy asar mohiyatini chuqur anglash, ularni tahlil va talqin qilish ko‘nikmasini shakllantirish;

- mavjud matnlarni poetik jihatdan tahlil va tadqiq etish, teran ilmiy-nazariy xulosa va yechimlarga kelish;

- egallangan bilim va malakani xalq ma'naviyatini rivojlantirish yo‘lida amaliyotga tatbiq etish.

20

“O‘zbek adabiyotini o‘qitish metodikasi” fani

bo‘lajak o‘qituvchilarga badiiy adabiyotni o‘qib– o‘rganishning zamonaviy shakl va usullari haqidagi nazariy qarashlar hamda ularni amaliyotga tatbiq qilishning pedagogik hamda metodik imkoniyatlarini ko‘rsatishdan iborat.

21

“O‘zbek dialektologiyasi” fani

o‘zbek shevalarining eng muhim xususiyatlari, ularning murakkab tarkibi, leksik, fonetik va grammatik tabiati haqida talabalarga to‘la ma‟lumot berishdan iboratdir

22

“Sharq tillari va eski o‘zbek tili” fani

talabalarda arab va fors tillarining nazariy asoslari, ularning asosiy grammatik kategoriyalarini o‘rgatish hamda ularni amalda tatbiq etish ko‘nikmasini hosil qilish, eski o‘zbek yozuvi matnalrini o‘rganish va amalda qo‘llay bilish malakalarini shakllantirishdan iborat.

23

“Sotsiolingvistika” fani

ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan murakkab va muammolari va tushunchalari – terminlari bilan atroflicha tushuntiradi, fan yuzasidan dastlabki zaruriy mashg‘ulotlarni beradi, tolibi ilmlarning til bo‘yicha nazariy saviyasi kengaytiradi va chuqurlashtiradi.

Mazkur fan talabalarning nutqiy faoliyatga – nutq birliklariga – matn tahliliga mantiqiy, madaniy munosabatda bo‘lishga tayyorlaydi. Shuningdek, u tilning – nutqning ijtimoiy qudratini namoyon qilishda lisoniy birliklarning jamiyatdagi o‘rni, ahamiyati, ta’sir kuchi cheksiz ekanligini ko‘rsatadi.

24

“Tahlil asoslari” fani

talabalarini tahlil usullari, jahon badiiy tahlil metodlariga xos muhim kriteriylar va badiiy asarni tahlil etish, matn poetikasi muammolarini o‘rgatishdan iboratdir.

25

“Tilshunoslik” fani

tilshunoslik fani, uning bo‘limlari, o‘rganish obyekti, boshqa fanlar bilan aloqasi haqida ma’lumot berish, talabalarni tilshunoslik fanining asosiy tushunchalari, kategoriyalari haqidagi bilimlar bilan qurollantirish, talabalarda olingan bilimlarni amalda qo‘llay olish malakasini shakllantirish kabi vazifalarni hal etishni taqozo qiladi.

26

“Yozma ishlarni tashkil etish metodikasi” fani

bo‘lajak o‘qituvchilarga yozma nutqni rivojlantirishning asosiy vositalaridan bo‘lgan yozma ishlarning mazmuni va xususiyatlari, turlari, ularni tashkil etish metodlari, yozma ishlarning o‘zbek tili ta’limidagi o‘rni, DTSda yozma ishlarga qo‘yiladigan umumiy talablar haqida atroflicha bilim berish, ularda fanga oid ko‘nikma va malalakalarni shakllantirishdan iborat.

27

Adabiyotshunoslik asoslari

tarixning tug‘ilishi, shakllanishi va rivojlanishi va adabiyotning fan sifatida tanqid qilinishi haqida ma'lumot beradi. Adabiyotshunoslikning bilvosita tarmoqlari: tekstologiya, tarixshunoslik, bibliografiya. Ularning ham o‘ziga xos ilmiy ahamiyati, mazmuni va maqsadi bor.

"Adabiyotshunoslik asoslari" - bu badiiy adabiyotning mohiyati, uning ijtimoiy sirlari, rivojlanish qonuniyatlari va adabiy asarlarni tahlil qilish tamoyillarini tushuntirib beradigan fan.

28

Qozoq adabiyoti tarixi

Qozoq adabiyoti tarixi fani nazariy kurs hisoblanadi. Qozoq adabiyoti tarixida qadimgi davr, xonlik davri, yigirmanchi asr. Dastlabki adabiyot zamonaviy qozoq adabiyoti deb hisoblanadi. Shuningdek, shoir va yozuvchilar asarlaridagi o‘quvchilarni qozoq adabiyoti tarixi, turlari, tarixiy qo‘shiqlar, tarbiyaviy ahamiyatga ega asarlar bilan tanishtirish masalalari ko‘rib chiqildi.

29

Qozoq orfografiyasi va punktuatsiyasi masalalari

"Qozoq orfografiyasi va punktuatsiyasi masalalari" fanining maqsadi - o‘quvchilarning maktabdagi qozoq tili bo‘yicha bilimlarini takrorlash va eslash bilan uyg‘unlashtirish; savodli yozishni, yozuvdagi xatolarni yo‘q qilishni o‘rgatish; adabiy til me'yorlariga o‘rgatish, to‘g‘ri o‘qish, ifodali o‘qish, so‘zlar va jumlalarning to‘g‘ri yozilishiga alohida e'tibor, tinish belgilarini to‘g‘ri ishlatishga o‘rgatish.

30

Turkiy xalqlar adabiyoti

Turkiy xalqlar adabiyotini mustaqil sub'ekt sifatida tan olish mustaqillik davridagi eng dolzarb masalalardan biridir. "Turkiy xalqlar adabiyoti" fani ta'lim muassasalarida o‘qitiladigan, o‘ziga xos o‘sish va tadqiqot tarixiga ega bo‘lgan muhim fanlardan biridir.

31

Umumiy tilshunoslik

"Umumiy tilshunoslik" fanining maqsad va vazifalariga muvofiq ushbu asarda tilshunoslikning asosiy tushuncha va atamalari, uning asosiy nazariy muammolari va tilshunoslikning boshqa fanlar bilan aloqasi, tilning jamiyatdagi vazifasi va o‘rni, qonuniyatlari ko‘rib chiqilgan. til va uning o‘zaro ta'siri.dunyo taraqqiyotining qonuniyatlari, sohalari, dunyo tillari tasnifi.

32

Hozirgi qozoq adabiy tili

"Hozirgi qozoq adabiy tili" fani juda murakkab fan sifatida qaraladi. Ushbu fanga qozoq tili amaliyoti, fonetika, lug‘at, morfologiya, sintaksis kiradi. Hozirgi qozoq tilining asosiy vazifalari va vazifalari - bu tilning tovushlari usullari va turlarini, ovozli va jarangsiz tovushlarning turlarini o‘rganishdir.

Tilshunoslikdagi maxsus metod metod sirlarini ochib beradi, tilshunoslikning boshqa fanlar bilan aloqasini aniqlaydi, fonetik, leksik, morfologik va sintaksisning turli sohalarini o‘rganish usullarini tanlaydi va kerakli shaklga keltiradi.

33

Qozoq dialektologiyasi

Qozoq dialektologiyasi kelajakdagi qozoq tili va adabiyoti o‘qituvchilariga qozoq tilining nazariy va ijtimoiy shevalarining milliy adabiy til bilan aloqasi to‘g‘risida ma'lumot beradi.

34

Qozoq folklori

Qozoq folklori bakalavr darajasida har tomonlama ta'lim beradigan, folklor merosi janrlarini to‘liq qamrab oladigan fan. Qozoq xalqining og‘zaki adabiyoti fanining shakllanishi asosida folklorning janr xususiyatlari, tematik, g‘oyaviy, badiiy jihatlari folklorshunoslik bo‘yicha har tomonlama nazariy va amaliy tahlillarda izohlanadi.

35

Til tarixi (qozoq tili va adabiyoti yo‘nalishi)

"Til tarixi" fanining maqsadi va vazifalaridan kelib chiqqan holda dunyo xalqlari qatori turkiy xalqlarning ham rivojlanish va shakllanish tarixi o‘zining lingvistik tavsiflovchi grammatikasi va aloqasidan farq qiladi. Qozoq tilining grammatik tuzilishining tarixiy rivojlanishini o‘rganish manbalari: dialektal faktlar, zamonaviy tilda saqlanib qolgan qadimgi til izlari, qadimgi yodgorliklar, ayniqsa qipchoq tilining variantlari va u haqida o‘rta asr tadqiqotlari, turdosh tillar, ayniqsa Taraqqiyotning tarixiy bosqichlarini, uslubiy tarmoqlarini qipchoq tilida tushuntiradi.

36

Jahon adabiyoti (qozoq tili va adabiyoti yo‘nalishi)

Jahon adabiyoti jarayonida talaba jahon madaniyati uchun zarur bo‘lgan va majburiy bo‘lgan narsalarni o‘rganadi va o‘zlashtiradi. Shuningdek, siz milliy adabiyotning eng muhim matnlarini, qadimgi, o‘rta asrlar va zamonaviy jahon adabiyoti asarlarini diqqat bilan o‘qish imkoniyatiga ega bo‘lasiz. Tahlil jarayonida ular o‘zlarining milliy adabiyotlaridagi hodisalar bilan taqqoslab ko‘rib chiqiladi.

37

O‘qituvchining nutq madaniyati (qozoq tili va adabiyoti yo‘nalishi)

O‘qituvchining nutq madaniyati lingvistik predmetdir. O‘qituvchining nutq madaniyati fanining asosiy maqsadi til uslubi turlari va til vositalaridan og‘zaki va yozma foydalanish shartlari bilan tanishtirishdir. Til tizimi fonemalar, morfologiya, so‘zlar, iboralar va jumlalar kabi tilni shakllantiruvchi elementlardan iborat. Shuningdek, kurs davomida talabalar adabiy til normalari, jamoat nutqi, til me'yorlari va ularning nutq madaniyatidagi o‘rni to‘g‘risida ma'lumotga ega bo‘ladilar.

38

Ona tili va bolalar adabiyoti (qozoq tili va adabiyoti yo‘nalishi)

Ona tili va bolalar adabiyoti fani kelajakdagi boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari, maktab o‘qituvchilari va bolalar bog‘chasi o‘qituvchilari ona tilining fonetik xususiyatlarini, nutqini, so‘z boyligini, punktuatsiyasini va grammatik tuzilishini, bolalar adabiyotining mohiyatini tushunishda yordam berishdir. ., nazariy bilimlar ijtimoiy sirlarni, rivojlanish qonuniyatlarini va adabiy asarlarni tahlil qilish, o‘quvchilarning og‘zaki va yozma madaniyatini rivojlantirish, savodxonligini rivojlantirish, amaliyotda ko‘nikmalarini shakllantirish nuqtai nazaridan.

39

Ona tilini o‘qitish metodikasi (qozoq tili va adabiyoti yo‘nalishi)

Ona tilini o‘qitish metodikasi boshlang‘ich maktabda asosiy fan hisoblanadi. Kichik o‘quvchilar o‘qish, so‘zlash va yozish bilan bog‘liq bilim va ko‘nikmalarni egallaydilar. Ona tilining tarbiyaviy ahamiyati kuchli, u talabalarga dunyoni bilishga, odamlar bilan axloqiy munosabatlarni bilishga, fan va madaniyatni o‘rganishga yo‘l ochadi.

40

Istiqlol davri qozoq adabiyotining nazariy masalalari (qozoq tili va adabiyoti yo‘nalishi)

"Istiqlol davri qozoq adabiyotining nazariy masalalari" fani - nazariy kurs. Dastur har qanday zamonda, har qanday davrda adabiyot inson kayfiyatidagi bo‘shashtiruvchi, jonlantiruvchi, tushkunlikka tushadigan, hayotiy maqsadlarga intilayotgan barcha daqiqalarning xronikasi, surati va kuyi ekanligini o‘rgatadi. Erkinlik, erkinlik va mustaqillikni tug‘ilishi va uni ta'minlash, milliy ongni tarbiyalash, ajdodlarimiz erlarini dushmanlardan himoya qilish, milliy or-nomus va milliy vatanparvarlikni charxlashda adabiyotimiz har doim birinchi o‘rinda turadi.

41

XX asrning boshlaridagi adabiy tendentsiyalar (qozoq tili va adabiyoti yo‘nalishi)

XX asrning boshlarida mavjud bo‘lgan adabiy tendentsiyalar va muammolarni aniqlashdan iborat. XX asrning boshlaridagi qozoq jamiyatining siyosiy va ijtimoiy ahvolini har tomonlama ko‘rib chiqish, ma'naviy va badiiy rivojlanishning eng dolzarb masalalari, qozoq tilida nashr etilgan nashrlar va kitoblar bo‘yicha qimmatli ma'lumotlarni to‘plash va tahlil qilish. Shunday qilib, yigirmanchi asrning boshlaridagi qozoq adabiyoti uning o‘sib borayotgan davr manbai ekanligini tushuntiradi.

42

Nutq madaniyati

Nutq madaniyati lingvistik intizomdir. O‘qituvchining nutq madaniyati fanining asosiy maqsadi til uslubi turlari va til vositalaridan og‘zaki va yozma foydalanish shartlari bilan tanishtirishdir. Til tizimi fonemalar, morfologiya, so‘zlar, iboralar va jumlalar kabi tilni shakllantiruvchi elementlardan iborat. Shuningdek, kurs davomida talabalar adabiy til normalari, jamoat nutqi, til me'yorlari va ularning nutq madaniyatidagi o‘rni to‘g‘risida ma'lumotga ega bo‘ladilar.


43

Tilshunoslik nazariyasi va amaliy tilshunosligi

"Tilshunoslik nazariyasi va amaliy tilshunosligi" fanining predmeti Tilshunoslik yoki tilshunoslik - til haqidagi fan va uning rivojlanish qonuniyatlari. Boshqacha qilib aytganda, bu inson tilining kelib chiqishi haqida g‘oya beradigan tadqiqot sohasidir. Chunki til, avvalo, jamiyatdagi odamlar o‘rtasidagi aloqa vositasidir. Har bir tilda tovush tizimi, so‘z boyligi va grammatik tuzilishi mavjud. Tilning bu turli jihatlari tilshunoslik, fonetika, lug‘at, grammatik tuzilish, morfologiya va sintaksisning tegishli sohalarida ko‘rib chiqiladi.

44

Mutaxassislik fanlarini o‘qitish metodikasi

"Mutaxassislik fanlarini o‘qitish metodikasi" - nazariy kurs. Dastur qozoq tili va adabiyoti magistr darajasiga mo‘ljallangan. Magistrlarning qozoq tili va adabiyoti bo‘yicha nazariy bilimlarini amalda qo‘llash usullarini va dars tuzilishini o‘zlashtirish yondashuvlarini o‘zlashtirmoqda. Yangi pedagogik texnologiyalar bilan o‘qitish noan'anaviy dars turlari bo‘yicha mashg‘ulotlarni o‘z ichiga oladi.

45

Tilshunoslik nazariyasi

"Tilshunoslik nazariyasi" predmeti til haqidagi fan va uning rivojlanish qonuniyatlari. Tilshunoslikning o‘rganish ob'ekti va tilni aniqlash, tilshunoslikning boshqa ijtimoiy, tabiiy va texnik fanlarda tutgan o‘rni, ular bilan o‘zaro bog‘liqligi, til, til va tafakkurning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, tilning, tilning tizimli, tizimli tabiati. funktsiyalari, til tasnifi, kelib chiqishi va rivojlanishi ko‘rib chiqildi.

46

Ilmiy tadqiqot metodologiyasi

"Ilmiy tadqiqot metodologyasi" fanini o‘qitishning maqsadi magistrantlarni zamonaviy til va adabiyot sohasidagi tadqiqot usullari bilan jihozlashdir.

Fanning maqsadi magistrantlarga o‘qitish va o‘qitishning zamonaviy tendentsiyalari va ularning til va adabiyot sohasidagi tadqiqotlari va uslubiy mavqei to‘g‘risida ma'lumot berishdir.

47

Hozirgi tojik adabiy tili

"Hozirgi tojik adabiy tili" fani juda murakkab fan sifatida qaraladi. Ushbu fanga tojik tili amaliyoti, fonetika, lug‘at, morfologiya, sintaksis kiradi. Hozirgi tojik tilining asosiy vazifalari va vazifalari - bu tilning tovushlari usullari va turlarini, ovozli va jarangsiz tovushlarning turlarini o‘rganishdir.

Tilshunoslikdagi maxsus metod metod sirlarini ochib beradi, tilshunoslikning boshqa fanlar bilan aloqasini aniqlaydi, fonetik, leksik, morfologik va sintaksisning turli sohalarini o‘rganish usullarini tanlaydi va kerakli shaklga keltiradi.

48

Tojik dialektologiyasi

Tojik dialektologiyasi kelajakdagi tojik tili va adabiyoti o‘qituvchilariga tojik tilining nazariy va ijtimoiy shevalarining milliy adabiy til bilan aloqasi to‘g‘risida ma'lumot beradi.

49

Tojik folklori

Tojik folklori bakalavr darajasida har tomonlama ta'lim beradigan, folklor merosi janrlarini to‘liq qamrab oladigan fan. Tojik xalqining og‘zaki adabiyoti fanining shakllanishi asosida folklorning janr xususiyatlari, tematik, g‘oyaviy, badiiy jihatlari folklorshunoslik bo‘yicha har tomonlama nazariy va amaliy tahlillarda izohlanadi.

50

Til tarixi (tojik tili va adabiyoti yo‘nalishi)

"Til tarixi" fanining maqsadi va vazifalaridan kelib chiqqan holda dunyo xalqlari qatori turkiy xalqlarning ham rivojlanish va shakllanish tarixi o‘zining lingvistik tavsiflovchi grammatikasi va aloqasidan farq qiladi. Tojik tilining grammatik tuzilishining tarixiy rivojlanishini o‘rganish manbalari: dialektal faktlar, zamonaviy tilda saqlanib qolgan qadimgi til izlari, qadimgi yodgorliklar, ayniqsa qipchoq tilining variantlari va u haqida o‘rta asr tadqiqotlari, turdosh tillar, ayniqsa Taraqqiyotning tarixiy bosqichlarini, uslubiy tarmoqlarini qipchoq tilida tushuntiradi.

51

Jahon adabiyoti (tojik tili va adabiyoti yo‘nalishi)

Jahon adabiyoti jarayonida talaba jahon madaniyati uchun zarur bo‘lgan va majburiy bo‘lgan narsalarni o‘rganadi va o‘zlashtiradi. Shuningdek, siz milliy adabiyotning eng muhim matnlarini, qadimgi, o‘rta asrlar va zamonaviy jahon adabiyoti asarlarini diqqat bilan o‘qish imkoniyatiga ega bo‘lasiz. Tahlil jarayonida ular o‘zlarining milliy adabiyotlaridagi hodisalar bilan taqqoslab ko‘rib chiqiladi.

52

O‘qituvchining nutq madaniyati (tojik tili va adabiyoti yo‘nalishi)

O‘qituvchining nutq madaniyati lingvistik predmetdir. O‘qituvchining nutq madaniyati fanining asosiy maqsadi til uslubi turlari va til vositalaridan og‘zaki va yozma foydalanish shartlari bilan tanishtirishdir. Til tizimi fonemalar, morfologiya, so‘zlar, iboralar va jumlalar kabi tilni shakllantiruvchi elementlardan iborat. Shuningdek, kurs davomida talabalar adabiy til normalari, jamoat nutqi, til me'yorlari va ularning nutq madaniyatidagi o‘rni to‘g‘risida ma'lumotga ega bo‘ladilar.

53

Ona tili va bolalar adabiyoti (tojik tili va adabiyoti yo‘nalishi)

Ona tili va bolalar adabiyoti fani kelajakdagi boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari, maktab o‘qituvchilari va bolalar bog‘chasi o‘qituvchilari ona tilining fonetik xususiyatlarini, nutqini, so‘z boyligini, punktuatsiyasini va grammatik tuzilishini, bolalar adabiyotining mohiyatini tushunishda yordam berishdir. ., nazariy bilimlar ijtimoiy sirlarni, rivojlanish qonuniyatlarini va adabiy asarlarni tahlil qilish, o‘quvchilarning og‘zaki va yozma madaniyatini rivojlantirish, savodxonligini rivojlantirish, amaliyotda ko‘nikmalarini shakllantirish nuqtai nazaridan.

54

Ona tilini o‘qitish metodikasi (tojik tili va adabiyoti yo‘nalishi)

Ona tilini o‘qitish metodikasi boshlang‘ich maktabda asosiy fan hisoblanadi. Kichik o‘quvchilar o‘qish, so‘zlash va yozish bilan bog‘liq bilim va ko‘nikmalarni egallaydilar. Ona tilining tarbiyaviy ahamiyati kuchli, u talabalarga dunyoni bilishga, odamlar bilan axloqiy munosabatlarni bilishga, fan va madaniyatni o‘rganishga yo‘l ochadi.

55

Ilmiy tadqiqot metodologiyasi

"Ilmiy tadqiqot metodologyasi" fanini o‘qitishning maqsadi magistrantlarni zamonaviy til va adabiyot sohasidagi tadqiqot usullari bilan jihozlashdir.

Fanning maqsadi magistrantlarga o‘qitish va o‘qitishning zamonaviy tendentsiyalari va ularning til va adabiyot sohasidagi tadqiqotlari va uslubiy mavqei to‘g‘risida ma'lumot berishdir.



Kafedrada maktab laboratoriya ishlari 2 yo‘nalishda amalga oshirilmoqda.

 

  • “Innovator o‘qituvchi” deb nomlanib, bu Chirchiq shahridagi 15-umumta’lim maktabida tashkil etilgan.
  • “Tashabbuskor talabalar” loyiha guruhi shakllantirildi va chirchiq shahridagi 8-umumiy o‘rta ta’lim maktabida faoliyat yuritadi.
  • “Tashabbuskor talabalar” loyihasi mas’ullari
  •  
  • Professor-o‘qituvchilar:
  • O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi dosenti 
  • Botirova Shaxlo Isamiddinovna
  • O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi o‘qituvchisi 
  • Shermatova Umida Sapayevna
  •  
  • “Tashabbuskor talabalar” loyiha guruhi a’zolari
  • 1. Irisbayeva Maftuna
  • 2. Qurbonova Mehrangiz
  • 3. Ibrohimova Adiba
  • 4. Yo‘lchiyeva Maftuna
  • 5. Toshpo‘latova Muxlisa
  • 6. Eshonqulov Javohir
  • 7. Mirvaliyeva Malohat
  • 8. Otayeva Oyto‘la
  • 9. Ahmadqulov Sarvar
  • 10. Abdugapparova Malika

8-umumta’lim maktabida “Tashabbuskor talabalar” loyihasi doirasida 7-sinf o‘quvchilarining ona tili fanidan bilim darajasini aniqlash yuzasidan 2-chorak boshida va yakunida o‘tkazilgan nazorat natijalari tahlili


8-umumta’lim maktabida “Tashabbuskor talabalar” loyihasi doirasida  7-sinf o‘quvchilarining adabiyot fanidan bilim darajasini aniqlash yuzasidan 2-chorak boshida va yakunida o‘tkazilgan nazorat natijalari tahlili




Intellektual mulk agentligining “maktab-laboratoriya” innovatsion tajriba maydonchasi loyihasi guvohnomasiga ega bo‘lindi


Kafedrada 3 ta ta’lim yo‘nalishi: o‘zbek tili va adabiyoti, qozoq tili va adabiyoti, tojik tili va adabiyoti yo‘nalishlarida dars-mashg‘ulotlari olib boriladi.


Kafedra OzR FA Ozbek tiliadabiyoti va folklori instituti hamda Alisher Navoiy nomidagi 

Ozbek tili va adabiyoti universiteti bilan doimiy hamkorlik olib boradi.


Ta’lim yo‘nalishlari va o‘qitish darajalari ro‘yxati

 

Bakalavr 

Yo‘nalish kodi

Ta'lim yo‘nalishi va darajasi

O‘qish muddati va ta'lim tili

5111200

O‘zbek tili va adabiyoti, bakalavr

4 yil, o‘zbek tili

5111300

Ona tili va adabiyot:

qozoq tili va adabiyoti, bakalavr

4 yil, qozoq tili

5111300

Ona tili va adabiyot:

tojik tili va adabiyoti, bakalavr

4 yil, tojik tili

 

Bakalavr, ikkinchi oliy ta’lim

Yo‘nalish kodi

Ta’lim yo‘nalishi va darajasi

O‘qish muddati va ta’lim tili

5111200

O‘zbek tili va adabiyoti, bakalavr

3 yil, o‘zbek tili

 

Bakalavr, sirtqi ta’lim

Yo‘nalish kodi

Ta’lim yo‘nalishi va darajasi

O‘qish muddati va ta’lim tili

5111200

O‘zbek tili va adabiyoti, bakalavr

5 yil, o‘zbek tili

 

Magistratura

Yo‘nalish kodi

Ta’lim yo‘nalishi va darajasi

O‘qish muddati va ta’lim tili

5А111201

O‘zbek tili va adabiyoti, magistr

2 yil, o‘zbek tili

5А111301

Ona tili va adabiyot (qozoq tili va adabiyoti), magistr

2 yil, qozoq tili

 

 

Tadqiqotchilar

T.r.

F.I.Sh.

Ilmiy darajasi va unvoni

Ixtisosligi shifri va nomi

Dissertatsiya mavzusi

1

Davlatova Adiba Rahmatovna

f.f.n., dotsent

10.00.02 – O‘zbek adabiyoti

Abdulla Oripovning biografik asarlari

2

Botirova Shahlo Isamiddinovna

f.f.f.d. (PhD)

13.00.02 – Ta’lim –tarbiya nazariyasi va metodikasi

Adabiy ta’lim klasterining ilmiy-pedagogik asoslari

3

Xoliqova Nodira Djaxangirovna

f.f.n.

10.00.02 – O‘zbek adabiyoti

O‘zbek adabiyotida xotin-qizlar obrazining petik takomili

4

Tadjibayev Musajan Sabirovich

f.f.n., dotsent

10.00.02 – O‘zbek adabiyoti

Poetik germenevtika va badiiy til

5

Shermatova Umida Sapayevna

o’qituvchi

13.00.02 – Ta’lim –tarbiya nazariyasi va metodikasi

Tarixiy, adabiy-badiiy manbalarda Vatan timsoli

6

Abdirimova Intizor Kamilovna

o’qituvchi

13.00.02 – Ta’lim –tarbiya nazariyasi va metodikasi

Umumta’lim maktablarida adabiyot darslarini pedagogic ta’lim klasteri asosida tashkil qilish

7

Jumaniyozov Shuhrat Alimbayevich

o’qituvchi

13.00.01 – Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi

Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida adabiy ta’lim tizimining taraqqiyot bosqichlari

8

Umirova Dilafruz Abdurasulovna

o’qituvchi

13.00.02 – Ta’lim –tarbiya nazariyasi va metodikasi

Klaster usulida talaba yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlashning pedagogic-psixologik xususiyatlari

9

Xolbekov Saidmurod Boyqulovich

o’qituvchi

10.00.02 – O‘zbek adabiyoti

XVIII-XIX asrlar o‘zbek agiografik dostonlari poetikasi

10

Saidov O‘lmas Rahmatovich

o’qituvchi

10.00.01 – O‘zbek tili

O‘zbek tilidagi xizmat yozishmalarining tili va uslubi

11

Abdullayev Akmal Amirovich

o’qituvchi

10.00.01 – O‘zbek tili

Toshkent viloyati toponimlarining lingvomadaniy tadqiqi

12

Normanov Alisher Hasanovich

o’qituvchi

10.00.01 – O‘zbek tili

Bolalar nutqini rivojlantirishda xalq og‘zaki ijodining o‘rni

13

To‘ychiyev Abdurashid Mustafoyevich

o’qituvchi

10.00.01 – O‘zbek tili

Poetik sintaksis va uning asosiy birliklari tadqiqi

 

O‘zbek tili va adabiyoti yo‘nalishida tahsil olayotgan iqtidorli talabalari kafedra professor-o‘qituvchilariga biriktirilgan. O‘zbek tili va adabiyoti kaferasi professor-o‘qituvchilari iqtidorli talabalarni turli xil ko‘rik-tanlovlarda, Fan olimpiadalariga hamda nomdor stipendiyalarga tayyorlash ishlarini olib borishmoqda. Talabalarni ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borishga, ularni mahoratli pedagog sifatida tayyorlash borasida darsdan tashqari ishlar yo‘lga qo‘yilgan.

Talabalarni bo‘sh vaqtlarini mazmunli tashkil etish maqsadida kafedra qoshida quyidagi fan to‘garaklari faoliyat yuritmoqda.

 


To‘garaklar faoliyatidan lavhalar